M
Blog
  • bezpieczeństwo
  • BGK
  • wybór miasta
  • Polska
  • odporność

Bezpieczeństwo polskich miast: które są najbardziej odporne na kryzysy

Analiza indeksu odporności BGK 2025 dla 66 polskich miast: które miasta są najlepiej przygotowane na klęski żywiołowe, epidemie, zagrożenia humanitarne i militarne — i co to oznacza przy wyborze miejsca do życia.

Karolina WiśniewskaKarolina Wiśniewska

Wybierając miasto do życia, zwykle myślimy o czynszach, zarobkach i komunikacji miejskiej. Ale jest jeszcze jeden wymiar, który rzadko pojawia się w poradnikach: jak bardzo miasto jest przygotowane na sytuacje kryzysowe? W 2025 r. Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) opublikował szczegółowe badanie odporności 2 477 polskich gmin. Zintegrowaliśmy te dane z Mistopolią i możemy teraz pokazać pełny obraz dla 66 największych miast.

Co mierzy BGK

Badanie ocenia każde miasto w dwóch wymiarach:

  • IO — Indeks Odporności: jak bardzo miasto jest zdolne do przygotowania się na kryzys, funkcjonowania w jego trakcie i odbudowy po nim. Skala 0–100, wyżej = lepiej.
  • IZ — Indeks Zagrożenia: jak bardzo miasto jest podatne na ryzyko. Skala 0–100, niżej = bezpieczniej.

Oba wymiary są obliczane dla czterech kategorii zagrożeń:

Kategoria Co obejmuje
Naturalna Powodzie, susze, ekstremalne upały, pożary lasów
Medyczna Epidemie, pandemie, przeciążenie systemu opieki zdrowotnej
Humanitarna Masowy napływ ludności, kryzys uchodźczy, napięcia społeczne
Militarna Cyberataki, wojna hybrydowa, konflikty zbrojne

Do obliczeń wzięto 51 zmiennych odporności i 12 wskaźników zagrożenia — od gęstości łóżek szpitalnych i zasobów wody pitnej po systemy ostrzegania i awaryjne źródła energii.

Top 10 miast według odporności

Miasto Odporność (IO) Zagrożenie (IZ) Województwo
Warszawa 57,0 51,0 Mazowieckie
Poznań 55,7 37,0 Wielkopolskie
Rzeszów 55,3 24,1 Podkarpackie
Katowice 55,0 34,4 Śląskie
Sopot 58,3 42,4 Pomorskie
Kraków 50,2 40,1 Małopolskie
Krosno 52,1 31,2 Podkarpackie
Bielsko-Biała 50,7 33,3 Śląskie
Opole 52,7 48,0 Opolskie
Wrocław 50,1 39,6 Dolnośląskie
Dane: BGK, „Samorządy wobec współczesnych zagrożeń", 2025. IO — indeks odporności, IZ — indeks zagrożenia. Skala 0–100.

Sopot prowadzi pod względem odporności (58,3) — niewielkie uzdrowisko z wyjątkowo rozbudowaną infrastrukturą jak na swoje rozmiary. Jednak porównywanie go z metropoliami jest nieuzasadnione: Sopot liczy zaledwie 35 tys. mieszkańców.

Wśród naprawdę dużych miast liderem jest Warszawa (57,0) — jednocześnie niesie ona jednak najwyższy poziom zagrożenia (51,0): stolica jest zawsze priorytetowym celem w każdym scenariuszu kryzysowym.

Rzeszów: niskie zagrożenie + wysoka odporność

Rzeszów wyróżnia się unikalnym połączeniem: odporność 55,3 przy zagrożeniu zaledwie 24,1 — najlepszy bilans wśród wszystkich dużych miast. Miasto leży na wschodzie Polski, ale z dala od granicy z Białorusią i Rosją. Rozwinięta logistyka (lotnisko, kolej), bliskość Ukrainy bez nadmiernego ryzyka, aktywna społeczność ukraińska.

To właśnie dlatego Rzeszów stał się nieformalną „bazą" dla dziesiątek tysięcy Ukraińców już w pierwszych dniach inwazji w 2022 r. i pozostaje popularnym miastem dla nowych mieszkańców ze Wschodu.

Co oznaczają subindeksy

Ogólny indeks odporności to uśrednienie czterech składowych. Mogą się one znacznie różnić, a niektóre kombinacje są zaskakujące.

Miasto Militarna Klimatyczna Zdrowotna Humanitarna
Warszawa 48,7 53,4 62,0 63,7
Poznań 45,5 52,1 63,6 61,6
Rzeszów 41,1 57,5 64,3 58,2
Kraków 46,4 48,7 52,5 53,2
Wrocław 42,4 48,2 53,1 56,6
IO dla każdej kategorii zagrożenia osobno. Dane: BGK 2025.

Warto zwrócić uwagę, że odporność zdrowotna i humanitarna w większości dużych miast jest znacznie wyższa niż militarna. To logiczne: polskie miasta są dobrze przygotowane na kryzysy medyczne i masowy napływ ludności (doświadczenie z 2022 r. z ukraińskimi uchodźcami to potwierdziło), natomiast odporność militarna jest specyficzna i trudniejsza do budowania w czasie pokoju.

Miasta z niskim IO: na co zwrócić uwagę

Miasto Odporność (IO) Zagrożenie (IZ)
Wałbrzych 28,0 15,2
Bytom 28,6 18,9
Sosnowiec 34,5 30,7
Ruda Śląska 33,7 17,3
Radom 38,3 24,8
Miasta z najniższym indeksem odporności wśród miast na prawach powiatu. Dane: BGK 2025.

Niski IO nie oznacza „niebezpiecznego" miasta w potocznym sensie — te miasta są zupełnie normalne do codziennego życia. Jednak w warunkach poważnego kryzysu mają mniej zasobów do reagowania: mniejsze rezerwy, starsza infrastruktura, mniej rozbudowane systemy zarządzania.

Wałbrzych i Bytom to depresyjne postindustrialne miasta Dolnego Śląska i Śląska: kurczenie się populacji, starsza infrastruktura i ograniczony budżet komunalny tłumaczą niskie wyniki.

Jak Mistopolia wykorzystuje te dane

Od maja 2026 r. wszystkie te wskaźniki są dostępne w Mistopolii na dwa sposoby:

W rankingu miast — indeks odporności BGK stanowi 15% łącznej oceny. Miasta z lepszym przygotowaniem na kryzysy otrzymują wyższą ocenę, ale jest ona zbalansowana z innymi kryteriami: czynszami, zarobkami, infrastrukturą i jakością powietrza.

W filtrze — w sekcji „Bezpieczeństwo miasta (BGK)" można ustawić minimalny poziom odporności:

  • Powyżej średniej — IO ≥ 35: większość dużych miast
  • Wysoka — IO ≥ 40: miasta z dobrym przygotowaniem
  • Bardzo wysoka — IO ≥ 50: top 10 spośród 66 miast

Na karcie każdego miasta wyświetlane są wszystkie cztery subindeksy: militarny, klimatyczny, zdrowotny i humanitarny. Pozwala to ocenić nie tylko ogólną liczbę, ale konkretne mocne i słabe strony.

Odporność to nie jedyne kryterium

Ważne, aby nie absolutyzować tych wskaźników. Miasta z niższym IO mogą oferować znacznie tańsze czynsze, lepszy rynek pracy lub większą społeczność ukraińską. Odporność to jedno z siedmiu kryteriów w naszym algorytmie, a nie jedyny cel.

Ale wiedząc, jak ważne jest poczucie stabilności przy wyborze miejsca do życia — szczególnie w niepewnych czasach — ten wskaźnik ma realne znaczenie. Wiedzieć, że Twoje nowe miasto jest przygotowane na nieprzewidywalne, to też część poczucia bezpieczeństwa.

Sprawdź ranking bezpieczeństwa swojego miasta →

Często zadawane pytania

Które miasto w Polsce jest najbezpieczniejsze?
Według indeksu odporności BGK 2025 najwyższą odporność ogólną mają Warszawa (57,0), Poznań (55,7), Rzeszów (55,3) i Katowice (55,0). Są one najlepiej przygotowane jednocześnie na zagrożenia naturalne, medyczne, humanitarne i militarne.
Co to jest indeks odporności BGK?
To badanie Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK, 2025), które ocenia 2 477 polskich gmin pod względem dwóch wymiarów: podatności na zagrożenie (IZ) i zdolności do przeciwstawienia się mu (IO). Skala 0–100 w czterech kategoriach: klęski żywiołowe, epidemie, zdarzenia humanitarne i zagrożenia militarne.
Czy Mistopolia uwzględnia bezpieczeństwo w rankingu?
Tak. Od maja 2026 r. ranking Mistopolii zawiera indeks odporności BGK z wagą 15%. Filtr 'Bezpieczeństwo miasta (BGK)' pozwala wybrać tylko te miasta, w których odporność przekracza wybrany próg.
Dlaczego Rzeszów ma tak dobry wynik bezpieczeństwa?
Rzeszów wyróżnia się wyjątkową kombinacją: odporność 55,3 przy zagrożeniu tylko 24,1 — najlepszy bilans wśród dużych miast. Miasto jest położone na wschodzie Polski, ale z dala od granicy z Białorusią i Rosją. Dobrze rozwinięta logistyka, bliskość Ukrainy bez nadmiernego ryzyka i aktywna społeczność ukraińska sprawiają, że Rzeszów jest popularnym wyborem wśród nowych mieszkańców.